campagne
Alle dakloze mensen moeten urgentie krijgen
Gemeenten maken nu al het verschil!
Wachten op landelijke politiek? Dat hoeft niet. Gemeenten kunnen zelf besluiten om alle dakloze mensen urgentie te geven voor een sociale huurwoning. Utrecht en Dordrecht zijn al in actie gekomen. En er komen meer gemeenten bij.
Waarom dit zo belangrijk is
Van onderop veranderen we het systeem.
Er is al een belangrijke stap gezet. Coalitie Dakloosheid Voorbij! en ruim 100 organisaties kwamen in 2025 in actie. Het resultaat: een meerderheid in de Tweede Kamer voor voorrang voor dakloze gezinnen met minderjarige kinderen.
Maar we zijn er nog niet. Duizenden dakloze mensen vallen nog buiten de boot.
Gemeenten hebben de sleutel. In heel Nederland zetten lokale groepen zich ervoor in dat geen enkele dakloze persoon jarenlang op een woning hoeft te wachten. Urgentie is bedoeld voor mensen met acute woningnood, maar in de praktijk worden veel dakloze mensen die een aanvraag doen alsnog afgewezen door het gebrek aan duidelijke en eerlijke regels.
Dakloosheid Voorbij! ondersteunt deze lokale veranderaars. Uit alle hoeken van het land komen raadsleden, wethouders, betrokken burgers, mensen met ervaringskennis en maatschappelijke organisaties in hun stad in actie om te werken aan oplossing. Wij zorgen voor dat zij er niet alleen voor staan. Met een toolkit, met kennis uit andere gemeenten, en met een netwerk van medestrijders door het hele land.
Wat is het probleem?
Duizenden mensen vallen buiten de boot
Het aantal dakloze mensen groeit. Jongeren die van bank naar bank hoppen. Gezinnen met kleine kinderen die noodgedwongen bij familie verblijven. Mensen die in hun auto of caravan overnachten.
Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze krijgen geen urgentie voor een sociale huurwoning. De huidige regels dwingen hen om eerst nog verder af te glijden voordat ze hulp kunnen krijgen. Dat is niet alleen onrechtvaardig – het is ook onverstandig en duur.
DE OPLOSSING
Gemeenten hebben de macht om dit te veranderen.
Hier is het goede nieuws: gemeenten hoeven niet te wachten op Den Haag. Ze kunnen nu al besluiten om alle dakloze mensen urgentie te geven. Dat staat in hun eigen huisvestingsverordening.
Hoe dan?
De Wet Versterking Regie Volkshuisvesting stelt een minimum: wie moeten gemeenten urgentie geven? Mensen die de opvang verlaten, gezinnen met kinderen die dakloos zijn.
Maar – en dat is cruciaal – gemeenten mogen verder gaan. Ze kunnen zelf besluiten dat ook mensen die op de bank bij vrienden slapen, in hun auto of caravan wonen, of antikraak verblijven, urgentie krijgen. Alle dakloze mensen dus volgens de Europese ETHOS Light definitie.
En het werkt al
Utrecht en Dordrecht hebben deze stap gezet. Ze laten zien dat het kan. Dat gemeenten niet machteloos zijn. Dat ze dakloze mensen kunnen helpen zonder op landelijke regelgeving te wachten.
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 in zicht, is dit hét moment. Gemeenteraden kunnen nog moties aannemen. Kandidaat-raadsleden kunnen het platform dat ze tijdens de verkiezingscampagne krijgen hiervoor inzetten. Nieuwe coalities kunnen van urgentie voor alle dakloze mensen een punt maken in hun plannen.
DRIE KANSEN IN 2026
Dit is hét moment om het verschil te maken
Met de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 zijn er vier belangrijke vensters:
December tot maart: Moties in de huidige raad
De huidige gemeenteraad kan nog besluiten nemen. De periode tot aan de verkiezingen kan een goed moment zijn om moties in te dienen, bijvoorbeeld als de politieke samenstelling van de raad gunstig is of als er een punt op de raadsagenda staat dat goed op de motie aansluit.
Moties na 18 maart
Mocht dit om een of andere reden voor de verkiezingen van maart niet lukken, dan is er ook na de verkiezingen nog een mogelijkheid om de nieuwe gemeenteraad te vragen een motie in te dienen of te stemmen over een door de oude raad ingediende motie.
Januari-maart: Verkiezingscampagne
Kandidaat-raadsleden kunnen zich uitspreken. Zet urgentie op de agenda in debatten en laat partijen zich hieraan committeren.
Na maart: Coalitieonderhandelingen
Nieuwe coalities maken hun plannen. Dat is hét moment om urgentie in het coalitieakkoord te krijgen.
Hoe werkt urgentie?
Wat zegt de wet, en wat kan jouw gemeente doen?
De Wet Versterking Regie Volkshuisvesting stelt een minimumeis: wie moeten gemeenten urgentie geven? Denk aan mensen die een opvang of instelling verlaten en alle gezinnen met minderjarige kinderen die dakloos zijn. Deze wet is nog niet aangenomen, en zal nog in de Eerste Kamer behandeld worden.
Maar gemeenten hoeven niet hierop te wachten en zijn ook vrij om verder te gaan. Zij kunnen zelf besluiten om álle dakloze mensen (volgens de ETHOS Light definitie) urgentie te geven en niet maar een onderdeel zoals in de wet is beschreven.
Wil je meer weten?
DE TOOLKIT
Alles wat je nodig hebt
De complete toolkit bevat alles wat je nodig hebt om in jouw gemeente urgentie voor alle dakloze mensen te realiseren. Van voorbeeldmoties tot strategische tips, van Q&A tot social media templates.
Vraag de toolkit aan!
Heb jij vragen?
Wij hebben antwoorden
Moet ik raadslid zijn om lokaal in actie te komen?
Nee! Je kunt ook actief zijn vanuit een maatschappelijke organisatie, woningcorporatie, of als betrokken burger. Wel helpt het als je connecties hebt met zowel ervaringsdeskundigen als lokale politici.
Hoeveel tijd kost dit?
Dat hangt af van de situatie in jouw gemeente. Sommige gemeenten staan al open voor verandering, andere hebben meer overtuiging nodig. De toolkit helpt je om efficiënt te werk te gaan.
Hoe kom ik erachter of er in mijn gemeente hiervoor animo is?
Start met het in kaart brengen van de situatie, ga in gesprek met lokale bondgenoten die zich (willen) inzetten voor het oplossen van dakloosheid, en zoek contact op met raadsleden. Bij elke gemeente kan je ergens beginnen.
Kan ik contact met andere veranderaars?
Ja! We faciliteren uitwisseling tussen veranderaars zodat je kunt leren van elkaars ervaringen.
Krijg ik hulp bij het schrijven van moties en brieven?
De toolkit bevat voorbeelden die je kunt aanpassen. Bij vragen kun je altijd contact opnemen met ons team.