“Ik liet toe dat het even dichtbij kwam.”

Toen raadslid Robert de Heer een avond meeliep met Veldwerk van het Leger des Heils in Dordrecht, werd hem duidelijk dat dakloosheid iedereen kan overkomen. Wat hij zag paste niet in het ‘clichébeeld’ van dakloosheid. Hij trof mensen met ernstige psychische problemen, en ook mensen die tot kort geleden een baan hadden en een stabiele relatie. Twee mannen die buiten stonden te koken. Die de volgende ochtend gewoon weer naar hun werk zouden gaan.

“Ik liet toe dat het even dichtbij kwam,” zegt Robert. “En toen wilde ik een stap harder lopen.”

Die avond werd het begin van een missie. Als gemeenteraadslid voor de ChristenUnie-SGP maakte hij urgentie voor dakloze mensen tot zijn speerpunt. Niet omdat het makkelijk was. Maar omdat hij vond dat het moest.

Een motie die het net niet haalde

Toen duidelijk werd dat de huisvestingsverordening dé plek was om iets te veranderen voor dakloze mensen, diende hij een motie in als reactie op de uitgangspunten die het college formuleerde voor een nieuwe huisvestingsverordening. De uitkomst: één stem te kort.

“Een zware teleurstelling,” zegt hij. “Ik was misschien te naïef geweest. Ik dacht: wie kan hier nou tegen zijn?”

De motie werd ontraden en de steun bleek kwetsbaar. De uitkomst maakte duidelijk dat urgentie alleen niet genoeg is. Voor verandering was meer nodig dan een goed idee op het juiste moment.

Van teleurstelling naar strategie

Na de mislukte motie verschoof de aanpak. In gesprekken met wethouder, ambtenaren en griffie werd verkend wat nodig was om een volgende stap wél te laten slagen. Tegelijkertijd groeide het besef dat dit onderwerp breder gedragen moest worden.

Een belangrijke partner werd de Verandergroep Woonregels — een groep van (voormalig) dakloze mensen en sympathisanten die zich inzetten voor eerlijkere woonregels in Dordrecht. Zij gingen op eigen initiatief alle fracties langs om hun verhaal te vertellen. En zij organiseerden de avond “Voorbij Dakloosheid” in theater Kunstmin: een indringende avond met spoken word, theater en persoonlijke verhalen. Een avond die gevoelens losmaakte bij raadsleden. Enkele partijen die eerst tegen hadden gestemd, raakten overtuigd.

Ook buiten de raadszaal bleven de gesprekken doorgaan. Informele gesprekken met collega-raadsleden over wat hen dreef en waar hun twijfels zaten.

“Onderschat de lobby niet,” zegt hij. “Het wordt soms gezien als iets vies, maar het is nodig om dingen die ver van je bed zijn dichtbij te brengen.”

De weerstand en hoe die overwonnen werd

Natuurlijk was er weerstand. Het argument dat het vaakst klonk: “We kunnen niet iedereen helpen. Er is al zoveel schaarste.”

Het antwoord: “Er is inderdaad een lange rij voor een sociale huurwoning. Maar er zijn mensen die niet eens in die rij staan. Die horen daar ook in. Jammer dan dat de rij langer wordt — dat is de volgende stap. Maar eerst moet de rij kloppen.”

Andere weerstand kwam voort uit vooroordelen. Waardoor de schuld van dakloosheid bij mensen zelf wordt gelegd, in plaats van bij een systeem dat tekortschiet. De les: je moet daar doorheen prikken met echte verhalen.

“De een is gevoelig voor morele argumenten, de ander is pragmatisch en wil weten of het uitvoerbaar is. Ga het gesprek aan over wat iemand belangrijk vindt. Accepteer dat er een kennisachterstand is — raadsleden kunnen geen expert zijn in alles.”

Het resultaat: een experiment dat de weg vrijmaakt

Een jaar na de eerste, mislukte motie kwam er een nieuwe kans. De huisvestingsverordening zelf lag op tafel. Dankzij de gesprekken met ambtenaren was er op initiatief van het college al een experimenteerartikel aan de verordening toegevoegd. Robert diende een motie in om dit artikel te benutten.

Dit keer werd de motie aangenomen. Met een ruime meerderheid.

Het college kreeg de opdracht om te experimenteren met urgentie voor dakloze mensen die volgens de ETHOS-light definitie dakloos zijn, maar geen gebruik maken van de opvang. Denk aan mensen die bij vrienden of familie op de bank slapen, in een auto wonen, of op een vakantiepark verblijven.

Concreet betekent dit: jaarlijks worden 50 woningen gereserveerd voor deze groep, met prioriteit voor gezinnen met minderjarige kinderen en jongeren. Het experiment loopt twee jaar. Als het slaagt, wordt de ETHOS-light categorie structureel opgenomen in de voorrangsregels.

Het experiment is begin 2026 van start gegaan. De eerste resultaten moeten nog blijken — maar de weg is vrijgemaakt.

“Dit was een paar jaar geleden nooit gelukt,” zegt Robert. “We hebben de informatieachterstand weten in te halen. Het is gelukt dankzij geduld — niet afhaken, doorzetten, volhouden — én dankzij goede informatie en lobby.”

Lessen uit Dordrecht

1. Laat je raken door de doelgroep
Ga in gesprek. Luister naar ervaringsdeskundigen. Laat toe dat het dichtbij komt.

2. Ga in gesprek met ambtenaren
Vraag hoe je voorstel daar beleefd wordt. De wethouder laat zich vaak leiden door ambtelijk advies — gebruik dat.

3. Bijt je vast
Een eerste motie kan mislukken. Dat is geen reden om op te geven. Leer ervan en probeer het opnieuw.

4. Gun je gemeente een Verandergroep
In Dordrecht speelde de Verandergroep Woonregels een cruciale rol. Zo’n groep die informatie en verhalen deelt met raadsleden, maakt het verschil.

Zet jij de volgende stap?

Dordrecht zette een belangrijke eerste stap. Met geduld, strategie en de juiste bondgenoten lukte het om urgentie voor alle dakloze mensen op de agenda te krijgen — en een experiment te starten dat de weg vrijmaakt voor structurele verandering.

Wil jij ook aan de slag?
Op allesbegintmeteenthuis.nl vind je hier een toolkit met alles wat je nodig hebt: voorbeeldmoties, raadsvragen, tips voor gesprekken met raadsleden, en de lessen uit gemeentes zoals Dordrecht.

Want alles begint met een thuis.

Dit artikel is onderdeel van een serie waarin we succesverhalen delen van gemeenten die urgentie voor alle dakloze mensen hebben geregeld. Heb jij ook een verhaal? Laat het ons weten.