“Als mensen genoeg geld hebben, voorkom je dat ze hun huis verliezen”

Opgroeien en leven in armoede vergroot het risico op dakloosheid enorm. De gemeente Wageningen koos ervoor om dit aan te pakken – niet met tientallen regelingen, maar met één heldere aanpak. Peter van Zoeren, beleidsadviseur inkomenszekerheid, laat zien dat het anders kan. En dat deze keuze direct bijdraagt aan het voorkomen van dakloosheid.

Van 100 regelingen naar 1 aanpak – hoe hebben jullie dit gedaan?

Een paar jaar geleden gaf het college ons de opdracht om armoedebestrijding anders aan te pakken. We hadden net als veel gemeenten, tientallen aanvullende regelingen zoals: laptopregeling, meedoen regeling, gemeentepolis, kwijtschelding van belastingen en vakantieregeling. Elke regeling met eigen voorwaarden, loketten en aanvraagformulieren.

Veel mensen wisten niet eens dat regelingen bestonden. Anderen durfden niet aan te vragen uit angst dat ze het moesten terugbetalen. Weer anderen vielen tussen de mazen omdat ze nét niet aan de voorwaarden voldeden.

Wij dachten: dit moet anders. Mensen moeten gewoon voldoende geld hebben. Wie zijn wij om te bepalen waar ze dat aan uitgeven?

Hoe werkt jullie nieuwe aanpak?

We vullen het structurele tekort aan – via één loket, één regeling, één bedrag. Het Nibud heeft inzichtelijk gemaakt wat een bepaald huishouden kwijt is aan uitgaven, zoals vaste lasten. Daarnaast kijken we naar onder andere naar de hoogte van de huur, kosten voor sport en cultuur, het inkomen en huishoudsamenstelling. En we doen er 6% bovenop voor onvoorziene kosten. Want iedereen maakt weleens een foutje of heeft extra uitgaven.

Mensen hebben een persoonlijk adviesgesprek met één consulent. Ze hoeven niet stapels bewijsmateriaal aan te leveren of eindeloze formulieren in te vullen.

We geven mensen vertrouwen én regie over hun eigen inkomen en uitgaven.

Wat betekende deze verandering voor jullie organisatie?

Het was even wennen voor iedereen. We hebben extra consulenten aangenomen specifiek voor deze nieuwe manier van werken.

Nu krijgen mensen bij één adviesgesprek hulp bij méér dan alleen inkomen. We kijken ook: hoe zit iemand erbij? Is er WMO-ondersteuning nodig? Jeugdhulp? Zijn er andere zaken waarbij de gemeente kan helpen?

Dat vraagt goede samenwerking tussen verschillende afdelingen. Het ging niet zonder slag of stoot, maar we hebben doorgezet. En het werkt.

Wat zou er gebeuren als jullie aanpak overal in Nederland zou worden toegepast?

Mensen hebben voldoende geld nodig om rond te komen en mee te doen in de samenleving. Als mensen niet genoeg geld hebben, kun je op andere gebieden doen wat je wilt – maar dat heeft geen zin.

Met voldoende inkomen voorkom je dat problemen zoals schulden, stress en verlies van je huis ontstaan. Dakloosheid begint vaak met armoede. Als je die aanpakt, voorkom je een heleboel ellende.

Wat is jouw droom voor 2030?

Dat iedereen in Nederland genoeg heeft om rond te komen. Dat niemand in armoede leeft, want met de juiste keuzes kan dat in Nederland.

Naast inkomenszekerheid is bestaanszekerheid nog belangrijker: een permanent dak boven je hoofd, een sociaal netwerk en voldoende inkomen. Dat zijn de voorwaarden om mensen echt zekerheid te geven.

Wageningen laat zien: het werkt

Een stevig armoedebeleid verkleint het risico op dakloosheid en voorkomt herhaaldakloosheid. Als je structureel niet genoeg hebt om je huur te betalen, ben je één financiële tegenslag verwijderd van dakloosheid.

De Nederlandse overheid beloofde dakloosheid uit te bannen in 2030. Maar zolang mensen nog steeds dakloos worden, blijft dat een loze belofte.

Wageningen koos voor preventie. Die keuze kunnen we overal maken.

Lees meer over de oplossingen voor een Nederland zonder dakloosheid.